ΚΕΦ-34 - Χαϊμαλιά & Καθρεφτάκια στους Ιθαγενείς - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Με βάση τις εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα!

34-26.09.03d - Πόσο κοστολόγησε τις εξαγγελίες Τσίπρα η Τεχνητή Νοημοσύνη?

Μια προσεγγιστική εκτίμηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη!

Και οι δύο πλευρές μας δουλεύουν ψιλό γαζί, διότι είναι προφανές ότι η κυβερνητική εκτίμηση υπερβάλει εσκεμμένα για να αποδείξει στον Πολίτη ότι το πρόγραμμα αυτό είναι προφανώς ανέφικτο, ενώ από την άλλη μεριά η πλευρά του Τσίπρα υποτιμάει τα κόστη και παραλείπει πολλά από αυτά για να μας εξαπατήσει ότι το πρόγραμμα είναι εφικτό!!!

Ο Απλός Πολίτης ρωτάει: Θέλω να κοστολογήσω τις παροχές από υποσχέσεις πολιτικού προσώπου!

Η Κυρά Μαγδάλω: Βεβαίως. Μπορούμε να κάνουμε κοστολόγηση πολιτικών εξαγγελιών μία-μία, με όσο γίνεται ελέγξιμες παραδοχές, ώστε στο τέλος να βγάλουμε και συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό κόστος.Για κάθε υπόσχεση θα υπολογίζουμε: αριθμό δικαιούχων × παροχή ανά δικαιούχο × συχνότητα καταβολής, θα αφαιρούμε τυχόν υφιστάμενη δαπάνη που αντικαθίσταται και θα ξεχωρίζουμε το μικτό κόστος από το καθαρό πρόσθετο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό. Όπου η εξαγγελία είναι μείωση φόρου, θα υπολογίζουμε αντίστοιχα την απώλεια δημοσίων εσόδων.

Στείλε μου τις υποσχέσεις του πολιτικού προσώπου — είτε όλες μαζί είτε μία-μία. Αν μου δώσεις και το όνομα του πολιτικού προσώπου, μπορώ να εντοπίσω τις ακριβείς δημόσιες εξαγγελίες και να χρησιμοποιήσω τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία για δικαιούχους, μισθούς, συντάξεις, φόρους κ.λπ.

Απλός Πολίτης: Καταργούμε το τέλος επιτηδεύματος για κάθε επιχείρηση. Καταργούμε την προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις

Κυρά Μαγδάλω: Ας τα πάρουμε χωριστά, γιατί οι δύο εξαγγελίες έχουν πολύ διαφορετικό δημοσιονομικό χαρακτήρα.

 «Καταργούμε το τέλος επιτηδεύματος για κάθε επιχείρηση»

Εδώ χρειάζεται προσοχή: το τέλος επιτηδεύματος έχει ήδη καταργηθεί από το φορολογικό έτος 2024 για όλα τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.

Άρα, αν η υπόσχεση γίνεται σήμερα, το νέο μέτρο αφορά ουσιαστικά τις επιχειρήσεις/νομικά πρόσωπα που εξακολουθούν να επιβαρύνονται, όχι τις ατομικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Επομένως, δεν πρέπει να κοστολογήσουμε ως νέα παροχή τα €238 εκατ., διότι αυτό είναι το κόστος της κατάργησης που έχει ήδη εφαρμοστεί για τα φυσικά πρόσωπα.

Για να βγάλουμε ακριβή κοστολόγηση της πρόσθετης κατάργησης «για κάθε επιχείρηση», πρέπει να βρούμε τα σημερινά έσοδα του Δημοσίου από τέλος επιτηδεύματος που καταβάλλουν νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες.

 «Καταργούμε την προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις»

Αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο ονομαστικά μέτρο. Σήμερα η προκαταβολή φόρου για φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα είναι 55% του φόρου που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστη­ριότητα.

Παράδειγμα: ατομική επιχείρηση με φόρο εισοδήματος €4.000 επιβαρύνεται με προκαταβολή έως €2.200. Με την εξαγγελία αυτή, τα €2.200 δεν θα καταβάλλονταν ως προκαταβολή.

Υπάρχει όμως μια κρίσιμη λεπτομέρεια για την κοστολόγησή μας: η κατάργηση της προκαταβολής δεν ισοδυναμεί μακροχρόνια με κατάργηση φόρου. Κυρίως μεταβάλλει τον χρόνο είσπραξης του φόρου. Επομένως θα πρέπει να παρουσιάσουμε χωριστά την άμεση ταμειακή απώλεια του πρώτου έτους και το πραγματικό μόνιμο δημοσιονομικό κόστος.

Άρα, μέχρι στιγμής ο πίνακάς μας είναι:

Κυρά Μαγδάλω: Αν θέλεις, στο επόμενο βήμα μπορώ να ψάξω τα στοιχεία του κρατικού προϋπολογι­σμού/ΑΑΔΕ και να βάλουμε συγκεκριμένο ποσό σε εκατομμύρια ευρώ και στις δύο εξαγγελίες.

στηρίζουμε αυτούς που κρατούν το σχολείο όρθιο. Με μισθούς αξιοπρέπειας για τους εκπαιδευτικούς με αυξήσεις, αρχικά ύψους 300 ευρώ το μήνα. Με πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών. Και ενίσχυση της παιδαγωγικής αυτονομίας τους. Με την κατάργηση του τιμωρητικού νόμου Κεραμέως και εισαγωγή ουσιαστικής ολιστικής αξιολόγησης που στηρίζει τον εκπαιδευτικό και βελτιώνει το σχολείο.

Εδώ έχουμε δύο σημαντικές εξαγγελίες Υγείας, αλλά η πρώτη κοστολογείται πολύ ευκολότερα από τη δεύτερη.

+€500 τον μήνα σε γιατρούς και νοσηλευτές

Η φράση «κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα» μας δίνει το ποσό, αλλά όχι τον ακριβή αριθμό δικαιούχων ούτε αν τα €500 είναι μικτά ή καθαρά.

Για κάθε 10.000 εργαζομένους η αύξηση σημαίνει: 10.000 × €500 × 12 = €60 εκατ. τον χρόνο.

Άρα, ανάλογα με το πόσοι γιατροί και νοσηλευτές του δημόσιου συστήματος περιλαμβάνονται:

Σε αυτά πρέπει να προστεθεί η εργοδοτική επιβάρυνση, εφόσον τα €500 νοούνται ως μικτές αποδοχές. Επομένως, μέχρι να προσδιορίσουμε από τα επίσημα μητρώα πόσους ακριβώς γιατρούς και νοσηλευτές αφορά, θα κρατούσα τάξη μεγέθους €400–550 εκατ. ετησίως.

Αν όμως τα €500 εννοούνται καθαρά, το δημοσιονομικό κόστος είναι αισθητά μεγαλύτερο. Αυτό πρέπει να το σημειώσουμε ως εκκρεμότητα.

Εγγύηση φροντίδας για 140.000 άτομα με άνοια/Alzheimer

Αυτή είναι πραγματική και δυνητικά μεγάλη κοινωνική δαπάνη. Περιλαμβάνει τουλάχιστον:

έγκαιρη διάγνωση + κατ' οίκον φροντίδα + κέντρα ημέρας + υποστήριξη φροντιστών.

Υπάρχει ήδη Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την άνοια. Το Υπουργείο Υγείας έχει επισημάνει ότι το συνολικό κοινωνικοοικονομικό κόστος της άνοιας στην Ελλάδα είναι τεράστιο, ενώ παλαιότερο κοστολογημένο σχέδιο προέβλεπε €9 εκατ. για Ιατρεία Μνήμης, €21,6 εκατ. για Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας, €20 εκατ. για δομές τελικού σταδίου και επιπλέον κονδύλια για κατ' οίκον φροντίδα και υποστήριξη φροντιστών.

Το ίδιο επίσημο σχέδιο σημειώνει ότι το πραγματικό οικονομικό βάρος ανά ασθενή μεταβάλλεται δραματικά ανάλογα με το στάδιο της νόσου και ότι μεγάλο μέρος του σημερινού κόστους επιβαρύνει την οικογένεια μέσω άτυπης φροντίδας.

Επομένως, δεν πρέπει να πολλαπλασιάσουμε τους 140.000 ασθενείς με το συνολικό σημερινό κόστος της νόσου. Η εξαγγελία υπόσχεται δημόσιες υπηρεσίες που θα καλύψουν μέρος αυτού του κόστους, όχι ότι το κράτος θα αναλάβει ολόκληρη την οικονομική επιβάρυνση κάθε ασθενούς.

Για να έχουμε όμως ένα χρήσιμο σενάριο: αν το νέο σύστημα παρείχε κατά μέσο όρο  €200 δημόσιας φροντίδας τον μήνα ανά ωφελούμενο, τότε: 140.000 × €200 × 12 = €336 εκατ. ετησίως.

Με €300/μήνα → €504 εκατ.  Με €500/μήνα → €840 εκατ.

Αυτά είναι σενάρια και όχι κοστολόγηση της εξαγγελίας, επειδή δεν μας δίνεται ποσό υπηρεσιών ανά ασθενή.

Τι θα βάλουμε στον λογαριασμό

Άρα, στον ασφαλή λογαριασμό θα προσέθετα προς το παρόν περίπου €0,4–0,55 δισ. ετησίως για τις αυξήσεις, ενώ το πρόγραμμα άνοιας θα παραμείνει ξεχωριστά ως μεγάλη μη ποσοτικοποιημένη δέσμευση.

Μάλιστα, εδώ αξίζει να κρατήσουμε και το «140.000»: σε αντίθεση με αρκετές προηγούμενες υποσχέσεις, ο αριθμός των δικαιούχων δίνεται ρητά. Αυτό σημαίνει ότι, αν βρούμε στη συνέχεια τι ακριβώς περιλαμβάνει η «Εθνική Ολοκληρωμένη Εγγύηση Φροντίδας» ανά δικαιούχο, θα μπορέσουμε να βγάλουμε αρκετά αξιόπιστη κοστολόγηση.

Μηδενική συμμετοχή στα συνταγογραφούμενα φάρμακα

Τι αλλάζουμε άμεσα; Βάζουμε τέλος στη συμμετοχή τους στα φάρμακα. Μηδενική συμμετοχή. Ούτε ένα ευρώ από την τσέπη του ασθενούς. Για το μέσο συνταξιούχο αυτό σημαίνει ότι 360-720 ευρώ τον χρόνο, ανάλογα με τη χρήση, επιστρέφουν πίσω στη σύνταξή του. Δημιουργούμε Εθνικό Σύστημα Φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία: Φροντίδα κατ’ οίκον με πιστοποιημένους επαγγελματίες, κέντρα ημερήσιας φροντίδας ανά Δήμο, και ρητή αναγνώριση του μέλους της οικογένειας που φροντίζει, με επίδομα και ασφαλιστική κάλυψη. Γιατί η φροντίδα δεν είναι κοινωνική δαπάνη. Είναι μέτρο του πολιτισμού μιας κοινωνίας. Είναι όμως και αναπτυξιακή πολιτική. Γιατί ξέρετε ποιος κρατάει όρθιο το σύστημα φροντίδας σε αυτή τη χώρα; Οι γυναίκες. Δωρεάν, αόρατα, και συχνά παρατώντας τη δουλειά τους.

Εδώ έχουμε δύο πολύ μεγάλες παρεμβάσεις, αλλά η πρώτη μπορεί να κοστολογηθεί αρκετά καλύτερα από τη δεύτερη.

Η διατύπωση είναι απόλυτη: «ούτε ένα ευρώ από την τσέπη του ασθενούς». Επομένως δεν μιλάμε απλώς για μείωση του θεσμοθετημένου 10% ή 25%, αλλά —αν ερμηνεύσουμε κυριολεκτικά την εξαγγελία— για κάλυψη της σημερινής ιδιωτικής επιβάρυνσης των ασθενών στα αποζημιούμενα φάρμακα.

Ήδη υπάρχουν κατηγορίες ασθενών με μηδενική συμμετοχή, επομένως αυτές δεν δημιουργούν νέα δαπάνη.

Το δύσκολο σημείο είναι ότι άλλο πράγμα είναι η θεσμοθετημένη συμμετοχή και άλλο η πρόσθετη επιβάρυνση που μπορεί να προκύπτει από τη διαφορά λιανικής και ασφαλιστικής τιμής. Γι' αυτό δεν θα χρησιμοποιούσα απλώς τα «€360–720 ανά συνταξιούχο» της ομιλίας και θα τα πολλαπλασίαζα με όλους τους συνταξιούχους.

Για τον τελικό μας υπολογισμό χρειάζεται να βρούμε από ΕΟΠΥΥ/ΗΔΙΚΑ το συνολικό ετήσιο ποσό που καταβάλλουν σήμερα οι ασφαλισμένοι για αποζημιούμενα φάρμακα και να αφαιρέσουμε ό,τι ήδη καλύπτεται.

Προσωρινή τάξη μεγέθους: αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως, πιθανότατα πάνω από €500 εκατ., αλλά δεν θα βάλω ακόμη αυθαίρετα ακριβές ποσό.

Υπάρχει και δεύτερο δημοσιονομικό ζήτημα: το σύστημα χρησιμοποιεί rebate και clawback για να επιστρέφεται μέρος της υπέρβασης της φαρμακευτικής δαπάνης από τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις. Συνεπώς η μεταφορά της συμμετοχής των ασθενών στο Δημόσιο δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι κάθε ευρώ θα καταλήξει ως καθαρή πρόσθετη κρατική δαπάνη — εξαρτάται από το πώς θα σχεδιαστεί ο μηχανισμός.

Εθνικό Σύστημα Φροντίδας ηλικιωμένων και ΑμεΑ

Εδώ η εξαγγελία είναι δυνητικά πολύ ακριβότερη: κατ' οίκον φροντίδα + πιστοποιημένοι επαγγελματίες + κέντρα ημέρας ανά δήμο + επίδομα οικογενειακού φροντιστή + ασφαλιστική κάλυψη φροντιστή.

Η Ελλάδα έχει 332 δήμους. Μόνο η δημιουργία τουλάχιστον ενός Κέντρου Ημερήσιας Φροντίδας ανά δήμο συνεπάγεται εκατοντάδες δομές, προσωπικό και μόνιμη λειτουργική δαπάνη.

Το πραγματικά μεγάλο κονδύλι, όμως, μπορεί να είναι το επίδομα και η ασφαλιστική κάλυψη του οικογενειακού φροντιστή.

Για να δούμε την τάξη μεγέθους και όχι για να αποδώσουμε αυθαίρετα κόστος στην εξαγγελία:

Και πάνω σε αυτά θα έπρεπε να προστεθούν ασφαλιστικές εισφορές, επαγγελματική κατ' οίκον φροντίδα και Κέντρα Ημέρας.

Άρα δεν θα το χαρακτηρίσουμε απλώς «μη κοστολογήσιμο» και θα το αφήσουμε στην άκρη. Θα σημειώσουμε ότι πρόκειται για δυνητικά δαπάνη εκατοντάδων εκατομμυρίων έως άνω του €1 δισ. ετησίως, αλλά το κείμενο δεν προσδιορίζει δικαιούχους και ύψος επιδόματος ώστε να επιτρέψει αξιόπιστη κεντρική εκτίμηση.

Τι κρατάμε στον πίνακά μας

Δεν θα προσέθετα ακόμη αυτά τα €0,36–1,8 δισ. στο συνολικό κόστος, γιατί είναι δικά μας σενάρια και όχι ποσά που προκύπτουν από την εξαγγελία.

Στον τελικό λογαριασμό, όμως, το «Εθνικό Σύστημα Φροντίδας» πρέπει να επισημανθεί ιδιαίτερα: είναι μία από τις μεγαλύτερες μη κοστολογημένες δεσμεύσεις που έχουμε συναντήσει μέχρι τώρα, επειδή δημιουργεί μόνιμες παροχές, προσωπικό και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Θέτουμε έναν νέο εθνικό στόχο: Μετατρέπουμε τον τουρισμό σε εθνικό παραγωγικό οικοσύστημα. Από τον αριθμό των αφίξεων περνάμε στην αξία ανά επισκέπτη. Η ανάπτυξη παύει να συγκεντρώνεται σε λίγους προορισμούς. Διαχέεται σε ολόκληρη τη χώρα. Ο τουρισμός συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη, σε ποιοτικές θέσεις εργασίας και εισόδημα που παραμένει στον τόπο. Με προγράμματα Δωδεκάμηνου Τουρισμού δημιουργούμε ολοκληρωμένους προορισμούς σε όλη την Ελλάδα. Και με προγράμματα κοινωνικού τουρισμού δίνουμε τη δυνατότητα σε κάθε ελληνική οικογένεια να μπορεί ξανά να απολαμβάνει τη χώρα της. Γιατί το ελληνικό καλοκαίρι καθρεπτίζει τον κοινωνικό απολογισμό της ελληνικής οικονομίας.

Εδώ η σωστή κοστολόγηση είναι διαφορετική από τις προηγούμενες παροχές. Δεν υπάρχει αριθμητικά προσδιορισμένη υπόσχεση, εκτός από την πρόθεση σημαντικής επέκτασης του κοινωνικού τουρισμού.

Προγράμματα δωδεκάμηνου τουρισμού

Η μετάβαση από τον αριθμό αφίξεων στην «αξία ανά επισκέπτη», η γεωγραφική διασπορά του τουρισμού και η επιμήκυνση της περιόδου είναι στόχοι οικονομικής πολιτικής, όχι από μόνοι τους δημόσιες δαπάνες.

Τα «προγράμματα Δωδεκάμηνου Τουρισμού» όμως θα απαιτήσουν χρηματοδότηση: προβολή προορισμών, υποδομές, κίνητρα σε επιχειρήσεις, αεροπορικές/μεταφορικές συνδέσεις κ.λπ.

Δεν αναφέρονται όμως αριθμός προγραμμάτων ή προϋπολογισμός.

Άρα: μη κοστολογήσιμο από την εξαγγελία.

Κοινωνικός Τουρισμός

Εδώ υπάρχει ήδη κρατικό πρόγραμμα και επομένως έχουμε ένα πολύ καλό σημείο αναφοράς.

Για το πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού ΔΥΠΑ 2025–2026 ο προϋπολογισμός ήταν €50 εκατ. και αφορούσε 300.000 επιταγές (voucher).

Αυτό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε περίπου: €50 εκατ. ÷ 300.000 = €167 δημόσια δαπάνη ανά voucher.

Το πρόβλημα βρίσκεται στη φράση: «δίνουμε τη δυνατότητα σε κάθε ελληνική οικογένεια...»

Δεν λέει ρητά ότι κάθε οικογένεια θα παίρνει voucher κοινωνικού τουρισμού κάθε χρόνο. Εάν αυτό εννοείται, η εξαγγελία μετατρέπεται σε πολύ μεγάλη καθολική παροχή.

Για παράδειγμα, με περίπου 4 εκατ. νοικοκυριά και με κόστος αντίστοιχο του σημερινού voucher, η θεωρητική τάξη μεγέθους θα ήταν:

4.000.000 × €167 ≈ €668 εκατ. ετησίως.

Αλλά δεν θεωρώ σωστό να χρεώσουμε €668 εκατ. στο πρόγραμμα, επειδή η πολιτική διατύπωση «κάθε ελληνική οικογένεια να μπορεί» δεν ισοδυναμεί αναγκαστικά με 4 εκατ. vouchers.

 Τι καταγράφουμε

* Σενάριο δικό μας, όχι κόστος που προκύπτει από την εξαγγελία.

Επομένως, στον «ασφαλή» συνολικό λογαριασμό που κατασκευάζουμε δεν θα προσέθετα ποσό για τον τουρισμό. Θα τον έβαζα στην κατηγορία «μη κοστολογημένες πρόσθετες δεσμεύσεις».

Αυτό έχει πλέον ενδιαφέρον για το τελικό συμπέρασμα: συγκεντρώνονται αρκετές εξαγγελίες —φροντίδα ηλικιωμένων, μικροί οικισμοί, κατοικία, κοινωνικός τουρισμός, ΚΔΑΠ κ.ά.— που αναμφισβήτητα απαιτούν χρήματα αλλά δεν συνοδεύονται από επαρκή αριθμητικά στοιχεία για να κοστολογηθούν. Άρα το άθροισμα των μέτρων που τελικά θα βγάλουμε θα αποτελεί κατώτατο και όχι συνολικό κόστος του προγράμματος.

Τώρα που έχουμε συγκεντρώσει μεγάλο μέρος των εξαγγελιών, μπορούμε να κάνουμε έναν πολύ πιο καθαρό απολογισμό. Έκανα και διασταύρωση με την κοστολόγηση που δημοσιοποιήθηκε από πηγές του Υπουργείου Οικονομικών. Υπάρχει μάλιστα μεγάλη διαφορά: η πλευρά που παρουσίασε το πρόγραμμα το κοστολογεί σε €7,39 δισ. σε βάθος τετραετίας, ενώ κυβερνητικές πηγές ανεβάζουν το κόστος περίπου στα €13 δισ. ετησίως.

Τι βγαίνει από τις εξαγγελίες που εξετάσαμε

Για ορισμένα μέτρα έχουμε πλέον πολύ ισχυρότερη βάση από τις αρχικές μας προσεγγίσεις:

Τα €800 εκατ. για τους εκπαιδευτικούς υπολογίζονται για 182.340 άτομα, τα €570 εκατ. για τις 30.000 προσλήψεις και τα €1,8 δισ. για τον ΦΠΑ προέρχονται από την κοστολόγηση του οικονομικού επιτελείου. Για γιατρούς, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό, η ίδια κοστολόγηση δίνει €630 εκατ. για 86.881 εργαζομένους.

*Για τις κατοικίες, τα €1,5 δισ. ετησίως είναι η κυβερνητική αποτίμηση (€6 δισ. στην τετραετία). Δεν θα την αντιμετώπιζα ως εξίσου βέβαιη με τα €400 εκατ. των φοιτητών, γιατί εξαρτάται από το αν πρόκειται για κατασκευή, ανακαίνιση, δημόσια περιουσία, μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων κ.λπ.

Και λείπουν πολλά

Στα €5,7 δισ. δεν έχουμε ακόμη συμπεριλάβει πλήρως τις υπόλοιπες εξαγγελίες που μου έδωσες: μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα, καθολική φροντίδα ηλικιωμένων/ΑμεΑ και επίδομα φροντιστή, πρόγραμμα για 140.000 ασθενείς με άνοια, καθολικά σχολικά γεύματα, ψυχολόγο σε κάθε σχολείο, ενισχυτική διδασκαλία, περισσότερα ΚΔΑΠ, δωρεάν προσχολική εκπαίδευση, ενίσχυση οικισμών κάτω των 1.000 κατοίκων, κοινωνικό τουρισμό, ενεργειακή παρέμβαση και ορισμένες άλλες παρεμβάσεις.

Επίσης, η κατάργηση της προκαταβολής φόρου των ατομικών επιχειρήσεων έχει εκτιμηθεί από το ΥΠΟΙΚ σε €800 εκατ., αλλά είναι κυρίως εφάπαξ ταμειακή επίπτωση, όχι μόνιμο ετήσιο κόστος. Γι' αυτό δεν πρέπει να την προσθέσουμε μηχανικά στο μόνιμο ετήσιο κόστος.

Συμπέρασμα

Κυρά Μαγδάλω: Με βάση μόνο όσα μου έχεις δώσει μέχρι τώρα, θα έγραφα:

Το ασφαλώς ή σχετικά αξιόπιστα ποσοτικοποιήσιμο δημοσιονομικό κόστος βρίσκεται ήδη στην περιοχή των €5–6 δισ. ετησίως. Αν προστεθούν οι πολυάριθμες παροχές που εξαγγέλλονται χωρίς επαρκή αριθμητική εξειδίκευση, το πραγματικό κόστος μπορεί να ανέβει σημαντικά περισσότερο. Η κυβερνητική αποτίμηση τοποθετεί το ευρύτερο πρόγραμμα περίπου στα €13 δισ. ετησίως, ενώ η πλευρά Τσίπρα το κοστολογεί πολύ χαμηλότερα.

Και υπάρχει κάτι ενδιαφέρον: η πλευρά Τσίπρα απάντησε στην κυβερνητική κοστολόγηση υποστηρίζοντας ότι ορισμένα μέτρα κλιμακώνονται σταδιακά μέχρι το 2030. Για παράδειγμα, η φοιτητική ενίσχυση εμφανίζεται ως €100 εκατ. το 2027, €200 εκατ. το 2028, €300 εκατ. το 2029 και €400 εκατ. το 2030. Αυτό εξηγεί μέρος της τεράστιας διαφοράς μεταξύ «€7,39 δισ. στην τετραετία» και «€13 δισ. ετησίως»: οι δύο πλευρές δεν κοστολογούν με την ίδια χρονική βάση και τις ίδιες παραδοχές.

Κυρά Μαγδάλω: Αν θέλεις να το κάνουμε σωστά μέχρι τέλους, το επόμενο βήμα είναι να φτιάξω έναν ενιαίο πίνακα ΟΛΩΝ των εξαγγελιών που μου έδωσες, με τέσσερις στήλες: εξαγγελία – δική μας ανεξάρτητη εκτίμηση – κοστολόγηση ΥΠΟΙΚ – κοστολόγηση Τσίπρα/ΕΛΑΣ, και στο τέλος τρία διαφορετικά συνολικά ποσά. Αυτό θα μας δείξει ακριβώς πού δημιουργείται η διαφορά των δισεκατομμυρίων.

Απλός Πολίτης: Ναι φτιάξε μου

Κυρά Μαγδάλω: Βεβαίως. Συγκέντρωσα τις εξαγγελίες που εξετάσαμε και τις αντιπαραβάλλω με την κοστολόγηση που αποδίδεται στο ΥΠΟΙΚ και με την κοστολόγηση της πλευράς Τσίπρα/ΕΛ.ΑΣ. Χρειάζεται όμως μία βασική διάκριση: το ΥΠΟΙΚ μιλά για περίπου €13 δισ. ετήσιο κόστος του ευρύτερου προγράμματος, ενώ η ΕΛ.ΑΣ. παρουσιάζει €7,39 δισ. μικτό κόστος στην τετραετία 2027–2030. Δεν είναι συνεπώς άμεσα συγκρίσιμα μεγέθη.

Συγκεντρωτικός πίνακας

* Δεν θεωρώ ασφαλές να αντιμετωπίσουμε τα €1,5 δισ. ως δεδομένη δημοσιονομική δαπάνη, επειδή δεν έχει προσδιοριστεί το χρηματοδοτικό μοντέλο των 50.000 κατοικιών. Το ΥΠΟΙΚ, πάντως, χρησιμοποιεί €1,5 δισ. ετησίως.
** Πρόκειται για δική μας προσωρινή τάξη μεγέθους και όχι οριστική κοστολόγηση.

Τι βγάζει ο δικός μας λογαριασμός

Αν πάρουμε μόνο τα μέτρα που μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε με σχετικά λογικές παραδοχές, χωρίς να φορτώσουμε αυθαίρετα δισεκατομμύρια στις ασαφείς εξαγγελίες, καταλήγουμε περίπου: €4,0–6,2 δισ. πρόσθετο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος. Θεωρώ πιο υπερασπίσιμο ως κεντρική εκτίμηση περίπου τα:

€5 δισ. ετησίως  για τις συγκεκριμένες εξαγγελίες που μου έδωσες.

Όμως αυτό δεν είναι το συνολικό κόστος ολόκληρου του προγράμματος Τσίπρα. Αρκετές από τις εξαγγελίες που εξετάσαμε δεν έχουν αρκετά αριθμητικά στοιχεία ώστε να μπουν στον λογαριασμό. Επιπλέον, υπάρχουν σημαντικές εξαγγελίες του συνολικού προγράμματος που δεν μου έδωσες για να κοστολογήσουμε — για παράδειγμα ο διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά, τον οποίο το ΥΠΟΙΚ κοστολογεί μόνο του σε €1 δισ. ετησίως, και €1,5 δισ. ετησίως από το εθνικό σκέλος δημοσίων επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης.

Γιατί ΥΠΟΙΚ και Τσίπρας απέχουν τόσο πολύ

Η κυβερνητική κοστολόγηση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, €630 εκατ. για αυξήσεις Υγείας, €200 εκατ. για δωρεάν ΜΜΜ, €200 εκατ. για τέλος επιτηδεύματος, €1,5 δισ. για το Ταμείο Σύγκλισης, €1 δισ. για οικογένειες με παιδιά, €800 εκατ. για εκπαιδευτικούς, €570 εκατ. για 30.000 προσλήψεις, €400 εκατ. για φοιτητές, €1,8 δισ. για ΦΠΑ και €1,5 δισ. ετησίως για τις κατοικίες. Επιπλέον καταγράφει €800 εκατ. και €2,1 δισ. εφάπαξ επιπτώσεις από αλλαγές στις προκαταβολές φόρου.

Από την άλλη πλευρά, η ΕΛ.ΑΣ. δηλώνει €7,39 δισ. μικτό κόστος σε ολόκληρη την τετραετία 2027–2030, ενώ δημοσιεύματα αναφέρουν και εκτίμηση περίπου €5,5 δισ. καθαρού κόστους.

Επομένως, δεν θα υιοθετούσα ούτε τα €7,39 δισ. ούτε τα €13 δισ. χωρίς υποσημείωση. Οι αριθμοί προκύπτουν από διαφορετικές παραδοχές και, κυρίως, διαφορετική χρονική αντιμετώπιση των μέτρων.

Το ασφαλέστερο συμπέρασμα της δικής μας μέχρι τώρα έρευνας είναι:

Οι εξαγγελίες που εξετάσαμε δημιουργούν τουλάχιστον περίπου €5 δισ. ετήσιο δημοσιονομικό κόστος όταν εφαρμοστούν σε πλήρη ανάπτυξη. Το πραγματικό συνολικό κόστος είναι υψηλότερο, επειδή σειρά σημαντικών δεσμεύσεων δεν συνοδεύεται από τα αναγκαία στοιχεία για ανεξάρτητη κοστολόγηση. Η κυβερνητική εκτίμηση για το ευρύτερο πρόγραμμα φθάνει περίπου τα €13–13,4 δισ. ετησίως, ενώ η ΕΛ.ΑΣ. δηλώνει €7,39 δισ. μικτό κόστος σε βάθος τετραετίας.

Και οι δύο πλευρές μας δουλεύουν ψιλό γαζί, διότι είναι προφανές ότι η κυβερνητική εκτίμηση υπερβάλει εσκεμμένα για να αποδείξει στον Πολίτη ότι το πρόγραμμα αυτό είναι προφανώς ανέφικτο, ενώ από την άλλη μεριά η πλευρά του Τσίπρα υποτιμάει τα κόστη και παραλείπει πολλά από αυτά για να μας εξαπατήσει ότι το πρόγραμμα είναι εφικτό!!!

 ======<<>>======

Αρχική Σελίδα