ΚΕΦ-23 - Δύο 4ετίες Φασισμού, Διαφθοράς & Κοροϊδίας - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Έχουμε πατήσει γκάζι για μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα πάνω από τις οικονομικές δυνατότητες του Ελληνικού Λαού! ΕΡΕΥΝΑ: Ποια είναι τα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας από το 2019 μέχρι και το 2026?

 23-26.09.13 - Εξοπλιστικά 2019–2026: Συμβάσεις και δεσμεύσεις περίπου €25–26 δισ. – σχεδόν €11 δισ. πληρώθηκαν μόνο την πενταετία 2021–2025.

Εντυπωσιακή άνοδος έχει παρατηρηθεί στην αγορά εξοπλιστικών προγραμμάτων από την Ελλάδα λες και βρισκόμαστε σε καιρό πολέμου! Η διπλωματία βλέπει πόλεμο? Η Κυβέρνηση βλέπει πόλεμο? Ναι μεν πολλές χώρες και της Ευρώπης βρίσκονται στη μέση αναταράξεων και κινδύνων από αναθεωρητικές βλέψεις των ισχυρών και των δύο πλευρών, αλλά ο πολιτισμός ξεχάστηκε? Η διπλωματία ξεχάστηκε? Πού πάμε? Και τι άλλο συνοδεύει τα εξοπλιστικά???

Απλός Πολίτης: Ποια είναι τα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας από το 2019 μέχρι και το 2026?

Κυρά Μαγδάλω: Αν εννοείτε τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα που αποφασίστηκαν ή συμβασιοποιήθηκαν από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι σήμερα (Σεπτέμβριος 2026), πρόκειται για πολύ μεγάλο αριθμό συμβάσεων. Ήδη τον Δεκέμβριο του 2022 το ΥΠΕΘΑ ανέφερε 172 συμβασιοποιημένα προγράμματα συνολικής αξίας €14,4 δισ. Για να είναι όμως χρήσιμος ο πίνακας, παρακάτω βάζω τα μεγάλα και σημαντικότερα προγράμματα, με το συμβατικό ή εγκεκριμένο κόστος όπου αυτό είναι δημόσια γνωστό.

Τα μεγαλύτερα

Τα 24 Rafale κόστισαν συνολικά περίπου €3,41 δισ.: €2,32 δισ. για τα πρώτα 18 μαζί με όπλα και περίπου €1,07–1,09 δισ. για τα έξι πρόσθετα.

Οι τρεις αρχικές FDI/Belharra είχαν ανώτατο κόστος €3,049 δισ.: €2,261 δισ. για τα πλοία, €138 εκατ. για υποστήριξη και €650 εκατ. για όπλα και την υποστήριξή τους. Η τέταρτη φρεγάτα «Θεμιστοκλής», μαζί με αναβαθμίσεις των τριών πρώτων και επέκταση υποστήριξης, προσθέτει άλλα €982 εκατ.

Για τα 20 F-35A, η Ελλάδα υπέγραψε την αμερικανική LOA τον Ιούλιο του 2024, με δικαίωμα για άλλα 20. Το ελληνικό πακέτο για τα πρώτα 20 έχει αναφερθεί περίπου στα €3,47 δισ., μαζί με τεχνική υποστήριξη, εκπαίδευση, επιπλέον κινητήρες και εξομοιωτές.

Στα μικρότερα αλλά σημαντικά προγράμματα περιλαμβάνονται οι 44 νέες τορπίλες, με συμβατικό τίμημα €111,98 εκατ., και οι Spike NLOS, με κόστος περίπου €370 εκατ. μαζί με εγκατάσταση, υποστήριξη και εκπαίδευση.

Η νέα μεγάλη δαπάνη του 2026

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα αυτοτελή προγράμματα της περιόδου. Η διακρατική συμφωνία με το Ισραήλ υπογράφηκε στις 31 Αυγούστου 2026. Το ΥΠΕΘΑ τοποθετεί το κόστος των αντιαεροπορικών συστημάτων σε λίγο πάνω από €3 δισ., με πλήρη επιχειρησιακή ολοκλήρωση σε 35 μήνες.

Τον Ιούλιο του 2026 εγκρίθηκε επίσης πακέτο 11 προγραμμάτων €4,2 δισ., στο οποίο, πέρα από την Ασπίδα, περιλαμβάνονται τα τρία C-390 (~€600 εκατ.), 10 Super VICTA (€145 εκατ.), επιπλέον V-BAT (~€70 εκατ.), HERON-1 (€40 εκατ.), διόπτρες νυκτερινής όρασης και σόναρ για τις MEKO.

Προσοχή σε μία σημαντική διάκριση: η αναβάθμιση των 83/84 F-16 σε Viper συχνά εμφανίζεται στον κατάλογο των εξοπλισμών της περιόδου Μητσοτάκη επειδή υλοποιείται μετά το 2019, αλλά η βασική απόφαση/σύμβαση είχε ξεκινήσει πριν από τον Ιούλιο του 2019. Γι' αυτό δεν την προσμετρώ παραπάνω ως νέα αγορά της περιόδου.

Επίσης, δεν πρέπει να προσθέσουμε μηχανικά όλα τα παραπάνω ποσά για να βγάλουμε «κόστος εξοπλισμών της κυβέρνησης», επειδή υπάρχουν επικαλύψεις, options, προγράμματα που απλώς εγκρίθηκαν αλλά δεν έχουν ακόμη ολοκληρωμένη σύμβαση, καθώς και ποσά FMS που αποτελούν ανώτατα όρια και όχι τελική τιμή.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο δίνει μια πολύ χρήσιμη εικόνα των πραγματικών πληρωμών: για εξοπλιστικά καταβλήθηκαν €2,525 δισ. το 2021, €3,406 δισ. το 2022, €1,565 δισ. το 2023 και €1,682 δισ. το 2024 — €9,178 δισ. μόνο στην τετραετία 2021–2024.

Κυρά Μαγδάλω: Αν θέλετε, μπορώ να κάνω το επόμενο βήμα και να σας φτιάξω πλήρη πίνακα 2019–2026, ανά έτος, με: πρόγραμμα – χώρα/εταιρεία – ημερομηνία σύμβασης – αρχικό κόστος – τελικό κόστος – τι έχει πληρωθεί – ποιος υπουργός το υπέγραψε, ώστε να είναι έτοιμος και για δημοσίευση στο site σας.

Απλός Πολίτης: Ναι θέλω.

Κυρά Μαγδάλω: Βεβαίως. Παρακάτω σας δίνω μια δημοσιεύσιμη πρώτη συγκεντρωτική καταγραφή των σημαντικότερων ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων από τον Ιούλιο του 2019 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2026. Δεν περιλαμβάνει και τις 172 μικρές και μεγάλες συμβάσεις που είχαν ήδη καταγραφεί μέχρι το τέλος του 2022, αλλά επικεντρώνεται στα προγράμματα με σημαντικό οικονομικό αντικείμενο και σαφή δημόσια τεκμηρίωση. Τα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας 2019–2026:

ΤΑ ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 2019 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Πόσο κόστισε το καθένα και πότε αποφασίστηκε

Από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα επανεξοπλισμού των τελευταίων δεκαετιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι ήδη στις 30 Δεκεμβρίου 2022 το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωνε ότι από τον Ιούλιο του 2019 είχαν συμβασιοποιηθεί 172 εξοπλιστικά προγράμματα συνολικού ύψους 14,4 δισ. ευρώ. Έκτοτε προστέθηκαν τα F-35, τα Black Hawk, η τέταρτη φρεγάτα FDI, τα PULS, η αναβάθμιση των MEKO και κυρίως η «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Τα σημαντικότερα προγράμματα

1. Mirage 2000/-5 – €260 εκατ.

Ένα από τα πρώτα προγράμματα της νέας κυβέρνησης ήταν η επαναφορά της εν συνεχεία υποστήριξης των Mirage 2000/-5.

Οι τρεις συμφωνίες-πλαίσιο υπογράφηκαν στις 23 Δεκεμβρίου 2019 με Dassault Aviation, Thales και Safran και είχαν συνολικό εκτιμώμενο ύψος €260,05 εκατ. για επτά χρόνια.

2. Rafale – συνολικά περίπου €3,4 δισ.

Η πρώτη σύμβαση για 18 Rafale υπογράφηκε στις 25 Ιανουαρίου 2021. Περιλάμβανε 6 καινούργια και 12 μεταχειρισμένα αεροσκάφη, όπλα και υποστήριξη. Στις 24 Μαρτίου 2022 προστέθηκαν άλλα 6 καινούργια Rafale, ανεβάζοντας τον ελληνικό στόλο στα 24 αεροσκάφη. Το συνολικό οικονομικό αντικείμενο των δύο φάσεων προσεγγίζει τα €3,4 δισ.

3. Κέντρο Εκπαίδευσης Καλαμάτας – €1,375 δισ.

Το πρόγραμμα με την ισραηλινή Elbit αφορά τη δημιουργία και λειτουργία για περίπου 20 χρόνια του Διεθνούς Κέντρου Εκπαίδευσης Πτήσεων στην Καλαμάτα. Περιλαμβάνει αεροσκάφη M-346, T-6, εξομοιωτές και συνολική τεχνική και εκπαιδευτική υποστήριξη. Η Elbit ανακοίνωσε συμβατική αξία περίπου €1,375 δισ. Πρόκειται για σημαντικό ποσό, αλλά πρέπει να σημειωθεί ότι αφορά υπηρεσίες σε βάθος περίπου 20 ετών και όχι απλή αγορά αεροσκαφών.

4. Οι τρεις πρώτες Belharra – €3,049 δισ.

Η σύμβαση για τις τρεις FDI HN υπογράφηκε στις 24 Μαρτίου 2022.

Το συνολικό κόστος αναλύεται σε: €2,261 δισ. για τις τρεις φρεγάτες, €138 εκατ. για εν συνεχεία υποστήριξη, περίπου €650 εκατ. για όπλα και υποστήριξη οπλισμού.

Συνολικά: €3,049 δισ.

5. Black Hawk – περίπου €1,15 δισ.

Στις 5 Απριλίου 2024 υπογράφηκε η αμερικανική LOA για την αγορά 35 UH-60M Black Hawk. Η αξία της ελληνικής παραγγελίας έχει υπολογιστεί περίπου στα $1,24 δισ., δηλαδή περί τα €1,15 δισ. Προσοχή: η αρχική αμερικανική έγκριση DSCA είχε ανώτατο δυνητικό όριο $1,95 δισ., το οποίο δεν πρέπει να συγχέεται με την τελική συμβατική αξία.

6. Τα F-35

Η επίσημη αμερικανική LOA έφθασε στην ελληνική κυβέρνηση στις 10 Απριλίου 2024. Το ελληνικό πρόγραμμα προβλέπει αρχικά 20 F-35A, με δυνατότητα απόκτησης άλλων 20. Το κόστος της πρώτης φάσης μαζί με εκπαίδευση, υποστήριξη, κινητήρες και συναφή συστήματα κινείται περίπου στα €3,5 δισ. Εδώ επίσης χρειάζεται διάκριση ανάμεσα στην τελική LOA και στα πολύ υψηλότερα ανώτατα ποσά που εμφανίζονται στις αρχικές αμερικανικές κοινοποιήσεις προς το Κογκρέσο.

7. Τέταρτη Belharra – «Θεμιστοκλής»

Στις 14 Νοεμβρίου 2025 υπογράφηκε η σύμβαση για τέταρτη FDI HN. Η Naval Group επιβεβαιώνει ότι η νέα σύμβαση περιλαμβάνει την τέταρτη φρεγάτα, την υποστήριξή της και πρόσθετες δυνατότητες που επεκτείνονται συνολικά στον στόλο των FDI. Το οικονομικό αντικείμενο της σχετικής δέσμης έχει υπολογιστεί περίπου σε €982 εκατ.

8. PULS – περίπου €650–700 εκατ.

Τον Δεκέμβριο του 2025 εγκρίθηκε η προμήθεια 36 συστημάτων PULS της Elbit Systems. Στα στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή, το κόστος αναφέρεται στην περιοχή των €650–700 εκατ.

9. MEKO – περίπου €600 εκατ.

Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των τεσσάρων φρεγατών MEKO 200HN είχε συζητηθεί ήδη από το 2019, αλλά οι κύριες συμβάσεις ολοκληρώθηκαν το 2026. Το συνολικό πρόγραμμα υπολογίζεται περίπου στα €600 εκατ. και περιλαμβάνει νέα ραντάρ, σύστημα μάχης, αισθητήρες και εργασίες στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.

10. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» – περίπου €3 δισ.

Το μεγαλύτερο νέο πρόγραμμα του 2026 είναι το πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Η τελική ελληνοϊσραηλινή συμφωνία ανακοινώθηκε στις 31 Αυγούστου 2026, με αξία περίπου €3 δισ.

Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: Spyder, Barak MX, David's Sling, πολυλειτουργικά ραντάρ, εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου.

Προβλέπεται ελληνική βιομηχανική συμμετοχή τουλάχιστον 25%.

11. Το νέο πακέτο του 2026

Τον Ιούλιο του 2026 το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε συνολικά 11 εξοπλιστικά προγράμματα περίπου €4,2 δισ.

Εκτός της «Ασπίδας του Αχιλλέα» περιλαμβάνονται:  3 C-390 Millennium: περίπου €600 εκατ. 10 VICTA: €145 εκατ., Hellfire: περίπου €100 εκατ., 10 V-BAT: περίπου €70 εκατ., HERON-1, μικροδορυφόροι SAR, διόπτρες νυχτερινής όρασης,  νέα sonar για τις MEKO.,

Πόσο είναι το σύνολο;

Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή. Δεν είναι σωστό να πάρουμε όλα τα ποσά του παραπάνω πίνακα και να τα προσθέσουμε απευθείας. Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες:

1.  Υπογεγραμμένες συμβάσεις.  2.  Εγκεκριμένα αλλά μη πλήρως συμβασιοποιημένα προγράμματα.  3.  Αμερικανικά FMS στα οποία δημοσιεύεται αρχικά ένα ανώτατο δυνητικό ποσό, ενώ η τελική ελληνική τιμή είναι μικρότερη.  4.  Συμβάσεις πολυετούς υποστήριξης, όπου η πληρωμή εκτείνεται σε 7, 10 ή ακόμη και 20 χρόνια.

Άρα άλλο είναι η συνολική ονομαστική αξία των προγραμμάτων και άλλο το ποσό που έχει πραγματικά καταβληθεί μέχρι σήμερα.

Ένα ασφαλές συμπέρασμα

Μέχρι το τέλος του 2022 το ίδιο το ΥΠΕΘΑ μιλούσε ήδη για 172 συμβασιοποιημένα προγράμματα αξίας €14,4 δισ.

Από το 2024 μέχρι το 2026 προστέθηκαν προγράμματα δισεκατομμυρίων, κυρίως: F-35, Black Hawk, 4η Belharra,  PULS, MEKO, «Ασπίδα του Αχιλλέα», C-390 και το υπόλοιπο πακέτο του 2026.

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση έχει παρουσιάσει πλέον μακροπρόθεσμο εξοπλιστικό σχεδιασμό περίπου €28 δισ. μέχρι το 2036.

Μία αναγκαία διευκρίνιση για τα F-16 Viper

Το πρόγραμμα αναβάθμισης των περίπου 83–84 F-16 σε Viper εκτελείται σε μεγάλο βαθμό μετά το 2019 και συχνά εμφανίζεται στις κυβερνητικές αναφορές της περιόδου. Ωστόσο, η βασική σύμβαση και η απόφαση για το πρόγραμμα είχαν ξεκινήσει πριν από την ανάληψη της κυβέρνησης τον Ιούλιο του 2019. Γι' αυτό, για να είναι ιστορικά ακριβής η σύγκριση, δεν πρέπει να εμφανίζεται ως εντελώς νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα που αποφασίστηκε μετά το 2019.

Συμπέρασμα

Η περίοδος 2019–2026 χαρακτηρίζεται από πολύ μεγάλη μεταβολή της ελληνικής εξοπλιστικής πολιτικής. Οι δύο μεγαλύτεροι πρώτοι άξονες ήταν τα 24 Rafale και οι FDI/Belharra. Στη συνέχεια προστέθηκαν τα F-35, τα Black Hawk και από το 2025–26 ένα νέο κύμα εξοπλισμών με PULS, MEKO, C-390 και την «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο «πόσο κοστίζουν οι συμβάσεις», αλλά και: πόσα έχουν ήδη πληρωθεί, πόσα οφείλονται για τα επόμενα χρόνια και ποιο μέρος των δαπανών επιστρέφει στην ελληνική οικονομία μέσω της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.

Κυρά Μαγδάλω: Δύο σημεία θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικά για τη συνέχεια της έρευνας: δεν είναι δημοσίως διαθέσιμο σε ενιαίο πίνακα το ποσό που έχει καταβληθεί ανά συγκεκριμένη σύμβαση, ενώ σε ορισμένα FMS οι δημοσιευμένες αμερικανικές τιμές είναι ανώτατα όρια και όχι τελική ελληνική δαπάνη. Μπορώ ως επόμενο βήμα να σας φτιάξω τον πιο ενδιαφέροντα πίνακα για δημοσιογραφική χρήση: «Εξοπλιστικά Μητσοτάκη 2019–2026: αρχική τιμή – τελική τιμή – πληρωμές μέχρι σήμερα – υπόλοιπο που θα πληρώσουν οι επόμενοι προϋπολογισμοί», και να υπολογίσουμε και ένα συνολικό τελικό ποσό σε δισ. ευρώ.

Απλός Πολίτης: Ναι κάνε το.

Κυρά Μαγδάλω: Έκανα τη δεύτερη καταγραφή με πιο αυστηρό κριτήριο: ξεχωρίζω συμβατική αξία, πραγματικές συνολικές πληρωμές του Δημοσίου και μελλοντικές υποχρεώσεις. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει δημόσιο μητρώο που να μας λέει, για παράδειγμα, «για τα Rafale έχουν πληρωθεί ακριβώς Χ και απομένουν Υ». Υπάρχουν όμως αρκετά στοιχεία ώστε να βγάλουμε μια πολύ καθαρή συνολική εικόνα.

Εξοπλιστικά 2019–2026: Πόσα υπογράφηκαν, πόσα πληρώθηκαν και πόσα απομένουν

ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΑ 2019–2026

Πόσα υπογράφηκαν – πόσα έχουν πληρωθεί – πόσα θα πληρώσουμε τα επόμενα χρόνια

Η Ελλάδα βρίσκεται από το 2019 σε έναν εξαιρετικά μεγάλο κύκλο επανεξοπλισμού, ο οποίος δεν περιορίζεται στα Rafale και στις φρεγάτες Belharra. Ήδη στο τέλος του 2022 το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε ανακοινώσει ότι από τον Ιούλιο του 2019 είχαν συμβασιοποιηθεί 172 εξοπλιστικά προγράμματα συνολικού ύψους περίπου 14,4 δισ. ευρώ. Μετά το 2022 προστέθηκαν νέα προγράμματα πολλών δισεκατομμυρίων: F-35, Black Hawk, τέταρτη FDI, Spike NLOS, PULS, εκσυγχρονισμός MEKO και, το 2026, η «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Ο συγκεντρωτικός πίνακας

Τι γνωρίζουμε με βεβαιότητα για τις πραγματικές πληρωμές

Το Ελεγκτικό Συνέδριο δίνει για πρώτη φορά μια πολύ καθαρή εικόνα των πραγματικών πληρωμών για εξοπλιστικά προγράμματα. Οι πληρωμές ήταν:

Τα στοιχεία προέρχονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο και αφορούν πραγματικές πληρωμές του προϋπολογισμού του ΥΠΕΘΑ.

Και το 2025;

Τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού δείχνουν ότι το 2025 καταβλήθηκαν για εξοπλιστικά προγράμματα: €1,790 δισ. έναντι €1,682 δισ. το 2024.

Άρα: Συνολικές πραγματικές πληρωμές 2021–2025:  €9,178 δισ. + €1,790 δισ. = €10,968 δισ.

Δηλαδή, μόνο στην πενταετία 2021–2025, το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε σχεδόν:  11 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ

σε ταμειακές πληρωμές εξοπλιστικών προγραμμάτων. Πρόκειται για πραγματικά καταβληθέντα χρήματα και όχι για απλές εγκρίσεις ή μελλοντικές δεσμεύσεις.

Τι συμβαίνει το 2026

Οι πληρωμές συνεχίζονται και το 2026. Στα επίσημα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού μέχρι τον Ιούλιο καταγράφονται μάλιστα ετεροχρονισμοί πληρωμών εξοπλιστικών, γεγονός που δείχνει ότι σημαντικές εκταμιεύσεις μεταφέρονται μέσα στο έτος ή στα επόμενα έτη. Παράλληλα, οι φυσικές παραλαβές νέων οπλικών συστημάτων αυξάνονται ιδιαίτερα το 2026. Επομένως το ποσό των σχεδόν €11 δισ. μέχρι το τέλος του 2025 δεν είναι το συνολικό κόστος του εξοπλιστικού κύκλου. Είναι μόνο το ποσό που έχει ήδη περάσει ταμειακά από τον κρατικό προϋπολογισμό κατά την περίοδο 2021–2025.

Τα μεγάλα προγράμματα

Rafale – περίπου €3,41 δισ.

Για τα πρώτα 18 Rafale:  €2,32 δισ. Από αυτά περίπου:  €1,92 δισ. αεροσκάφη και υποστήριξη,  €400 εκατ. οπλισμός. Η σύμβαση προέβλεπε μάλιστα προκαταβολή 30% και επιπλέον 30% μέσα στους πρώτους έξι μήνες. Για τα έξι πρόσθετα καινούργια Rafale, το ΥΠΕΘΑ ανέφερε προϋπολογισμό περίπου:  €1,092 δισ. Άρα τα 24 Rafale φθάνουν περίπου στα:  €3,412 δισ.

Belharra

Οι τρεις αρχικές FDI HN μαζί με τον οπλισμό και την υποστήριξη είχαν συνολικό οικονομικό αντικείμενο περίπου:  €3,049 δισ. Οι σχετικές συμβάσεις υπογράφηκαν στις 24 Μαρτίου 2022. Το 2025 προστέθηκε η τέταρτη FDI «Θεμιστοκλής» και οι σχετικές αναβαθμίσεις/υποστηρίξεις, ανεβάζοντας περαιτέρω το συνολικό κόστος του στόλου.

F-35 – η μεγάλη μελλοντική υποχρέωση

Η Ελλάδα έλαβε την επίσημη αμερικανική LOA τον Απρίλιο του 2024 για την απόκτηση των F-35. Η πρώτη φάση αφορά 20 F-35A με option για άλλα 20. Η ελληνική χρηματοδοτική απαίτηση της πρώτης φάσης κινείται περίπου στην περιοχή των: €3,5 δισ. Το σημαντικό εδώ είναι ότι, σε αντίθεση με τα Rafale, η κύρια περίοδος πληρωμών και παραδόσεων βρίσκεται μπροστά μας. Άρα τα F-35 αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες υποχρεώσεις των προϋπολογισμών των επόμενων ετών.

Black Hawk

Η αμερικανική έγκριση αφορούσε: 35 UH-60M, 80 κινητήρες, συστήματα αυτοπροστασίας, επικοινωνίες, ανταλλακτικά, εκπαίδευση και υποστήριξη. Το αμερικανικό Κογκρέσο ενημερώθηκε αρχικά για δυνητική μέγιστη αξία $1,95 δισ..  Αυτό όμως δεν είναι η πραγματική τελική ελληνική τιμή.  Η τελική ελληνική συμφωνία κινείται αισθητά χαμηλότερα, περίπου στην περιοχή των €1,1–1,2 δισ. Αυτό είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί δεν πρέπει να προστίθενται μηχανικά οι ανακοινώσεις της DSCA.

MEKO – περίπου €600 εκατ.

Το 2026 ολοκληρώθηκε η υπογραφή των τριών βασικών συμβάσεων για τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων φρεγατών MEKO 200HN.

Το πρόγραμμα αποτιμάται περίπου στα:  €600 εκατ.,  και οι εργασίες προβλέπεται να επεκταθούν έως το 2030–31. Άρα το μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης αυτής βρίσκεται επίσης μπροστά μας.

Ασπίδα του Αχιλλέα – €3,035 δισ.

Στις 31 Αυγούστου 2026 υπογράφηκε η ελληνοϊσραηλινή διακρατική συμφωνία. Εδώ έχουμε για πρώτη φορά απόλυτα επίσημο συγκεκριμένο ποσό: €3.035.000.000.  Το ΥΠΕΘΑ αναφέρει επίσης ότι ελληνικές εταιρείες θα συμμετάσχουν με έργο άνω των €750 εκατ., δηλαδή ποσοστό άνω του 25%. Επειδή η συμφωνία υπογράφηκε μόλις τον Αύγουστο 2026, σχεδόν ολόκληρη η ταμειακή επιβάρυνση βρίσκεται μπροστά μας.

Και πόσο είναι τελικά το συνολικό ποσό;

Εδώ πρέπει να διακρίνουμε τρία διαφορετικά μεγέθη.

1. Συμβάσεις μέχρι το τέλος του 2022

Η επίσημη κυβερνητική αποτίμηση ήταν: €14,4 δισ. για 172 συμβασιοποιημένα προγράμματα.

2. Νέα μεγάλα προγράμματα μετά το 2022

Σε αυτά προστίθενται, μεταξύ άλλων: F-35: ~€3,5 δισ., Black Hawk: ~€1,15 δισ., Spike NLOS: ~€370 εκατ., 4η FDI: ~€982 εκατ.,  PULS: ~€650–700 εκατ., MEKO: ~€600 εκατ., Ασπίδα Αχιλλέα: €3,035 δισ., C-390: ~€600 εκατ., VICTA: €145 εκατ., V-BAT: ~€70 εκατ., Hellfire: ~€100 εκατ., HERON και άλλα μικρότερα προγράμματα.

Μόνο αυτά προσθέτουν περίπου: €11 δισ., πάνω από τον εξοπλιστικό σχεδιασμό που είχε ήδη συμβασιοποιηθεί μέχρι το 2022. Επομένως, ως τάξη μεγέθους, οι συμβάσεις, εγκρίσεις και δεσμεύσεις της περιόδου 2019–2026 έχουν πλέον φθάσει περίπου: €25–26 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ

ΠΡΟΣΟΧΗ:

Το ποσό αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη δαπανηθεί €25–26 δισ. Περιλαμβάνει: συμβάσεις που έχουν ήδη σχεδόν εξοφληθεί, συμβάσεις που θα εξοφληθούν σε βάθος χρόνου, νέες συμβάσεις που μόλις ξεκινούν, προγράμματα που έχουν εγκριθεί αλλά δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί πλήρως.

Πόσα λοιπόν έχουν πληρωθεί;

Για τα έτη για τα οποία έχουμε καθαρά συγκρίσιμα απολογιστικά στοιχεία: 2021–2025: €10,968 δισ. έχουν ήδη καταβληθεί σε εξοπλιστικά προγράμματα. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει όμως και πληρωμές παλαιότερων συμβάσεων που είχαν συναφθεί πριν από το 2019. Άρα δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ολόκληρα τα €10,968 δισ. Αφορούν αποκλειστικά εξοπλιστικές αποφάσεις της κυβέρνησης μετά τον Ιούλιο του 2019. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική λογιστική και δημοσιογραφική διάκριση.

Και πόσα απομένουν;

Αν συγκρίνουμε την τάξη μεγέθους των συμβάσεων και δεσμεύσεων, περίπου €25–26 δισ., με τις συνολικές πληρωμές που έχουν πραγματοποιηθεί, είναι εμφανές ότι: πολλά δισεκατομμύρια ευρώ εξοπλιστικών υποχρεώσεων μεταφέρονται στους προϋπολογισμούς των επόμενων ετών.

Δεν είναι όμως ορθό να αφαιρέσουμε απλώς: €26 δισ. – €11 δισ. = €15 δισ. και να πούμε ότι «χρωστάμε €15 δισ.». Ο λόγος είναι ότι τα €11 δισ. των πληρωμών περιλαμβάνουν και παλαιότερες συμβάσεις, ενώ το ποσό των €25–26 δισ. περιλαμβάνει και προγράμματα διαφορετικού βαθμού συμβασιοποίησης. Για ακριβές υπόλοιπο χρειάζεται το χρονοδιάγραμμα πληρωμών ανά σύμβαση, το οποίο δεν δημοσιοποιείται συγκεντρωτικά.

Το ασφαλές δημοσιογραφικό συμπέρασμα

Με βάση τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι:

1. Μέχρι το τέλος του 2022 είχαν ήδη συμβασιοποιηθεί 172 προγράμματα ύψους περίπου €14,4 δισ.

2. Με τις μεγάλες αποφάσεις 2023–2026, το συνολικό ύψος των συμβάσεων και εγκρίσεων της περιόδου κινείται πλέον περίπου στην περιοχή των €25–26 δισ.

3. Από το 2021 έως και το τέλος του 2025 καταβλήθηκαν πραγματικά από τον προϋπολογισμό περίπου €10,97 δισ. για εξοπλιστικά.

4. Ένα πολύ μεγάλο μέρος του κόστους των F-35, Black Hawk, τέταρτης Belharra, MEKO, PULS, C-390 και κυρίως της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα πληρωθεί μετά το 2026.

5. Η ίδια η κυβέρνηση έχει εντάξει πλέον τις νέες αγορές σε πολυετές εξοπλιστικό σχεδιασμό έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η συμφωνία της «Ασπίδας του Αχιλλέα», για παράδειγμα, αποτελεί μέρος ευρύτερου προγράμματος αμυντικών επενδύσεων περίπου €28 δισ. έως το 2036.

Το ερώτημα που μένει

Το ουσιαστικό ερώτημα για τον φορολογούμενο δεν είναι μόνο: «Πόσα όπλα αγοράσαμε;»

Αλλά: «Πόσα από αυτά έχουμε ήδη πληρώσει, πόσα δισεκατομμύρια έχουμε δεσμευτεί να πληρώσουμε μετά το 2026 και πόσο από αυτό το τεράστιο ποσό επιστρέφει τελικά στην ελληνική οικονομία και στην ελληνική αμυντική βιομηχανία;»

Το σημαντικότερο νούμερο

Το «€11 δισ.» είναι το πιο ισχυρά τεκμηριωμένο νούμερο, αλλά χρειάζεται πάντα η διευκρίνιση ότι οι πληρωμές αυτές περιλαμβάνουν και παλαιότερα εξοπλιστικά προγράμματα και όχι αποκλειστικά συμβάσεις που αποφασίστηκαν μετά το 2019. Αυτό αποτρέπει μια εύκολη αλλά λανθασμένη σύγκριση.

Τελικά ποιός παίρνει τις αποφάσεις για όλες αυτές τις αγορές των πανάκριβων εξοπλιστικών???

Το Υπουργείο Άμυνας και η Βουλή των Ελλήνων!

Και ποιος έχει την πλειοψηφία των Βουλευτών στη Βουλή των Ελλήνων???

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης!!!

Αρχική Σελίδα